«Εθελοντούμε»: Όταν η συμπερίληψη γίνεται πράξη για τα άτομα με αναπηρία και τις οικογένειές τους

Μια κοινωνία όπου κανείς δεν μένει μόνος

Η συμπερίληψη δεν εξαντλείται στην αποδοχή της διαφορετικότητας. Προϋποθέτει ίσες ευκαιρίες, προσβασιμότητα, ενημέρωση, προστασία δικαιωμάτων και ουσιαστικές δυνατότητες συμμετοχής στην καθημερινή ζωή. Με αυτή τη φιλοσοφία δρα ο Σύλλογος Φίλων Παιδιών, Εφήβων, Ενηλίκων ΑμεΑ και όλων των παιδιών «Εθελοντούμε», ένα μη κερδοσκοπικό σωματείο που δημιουργήθηκε με στόχο την υποστήριξη των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους και την προώθηση μιας κοινωνίας χωρίς αποκλεισμούς.

Η ίδια η οργάνωση τοποθετεί στο επίκεντρο του οράματός της μια κοινωνία στην οποία παιδιά, έφηβοι και ενήλικες με αναπηρία έχουν ίσες ευκαιρίες και μπορούν να ζουν με ασφάλεια, αυτονομία και αξιοπρέπεια. Παράλληλα, επιδιώκει τη δημιουργία δομών εκπαίδευσης, ανάπτυξης δεξιοτήτων, δημιουργικής απασχόλησης και υποστηριζόμενης διαβίωσης, με σταθερή υποστήριξη των οικογενειών.

Εικόνα 1: Λογότυπο του Συλλόγου Φίλων Παιδιών, Εφήβων, Ενηλίκων ΑμεΑ και όλων των παιδιών «Εθελοντούμε».

Από την υποστήριξη στην πραγματική συμπερίληψη

Το έργο του «Εθελοντούμε» αναπτύσσεται σε περισσότερους από έναν άξονες. Στην πρωτοβάθμια κοινωνική φροντίδα για άτομα με αναπηρία περιλαμβάνονται ενημέρωση για δικαιώματα, συμβουλευτική, ομάδες αλληλοϋποστήριξης γονέων και φροντιστών, νομική και εργασιακή συμβουλευτική, βιωματικά εργαστήρια, δράσεις κοινωνικοποίησης και πρωτοβουλίες για την προσβασιμότητα. Παράλληλα, υπάρχουν δράσεις για παιδιά και νέους, με θέματα όπως ο σχολικός εκφοβισμός και η ασφαλής πλοήγηση στο διαδίκτυο, αλλά και ψυχοκοινωνική υποστήριξη οικογενειών που αντιμετωπίζουν κοινωνικές ή οικονομικές δυσκολίες.

Αυτή η πολυδιάστατη προσέγγιση έχει ιδιαίτερη σημασία. Η υποστήριξη ενός ατόμου με αναπηρία δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο ζει. Η ενδυνάμωση των φροντιστών, η ενημέρωση για τα δικαιώματα και η δημιουργία ευκαιριών συμμετοχής αποτελούν διαφορετικές πλευρές του ίδιου στόχου: μιας καθημερινότητας με λιγότερα εμπόδια και περισσότερη αυτονομία.

Δικαιώματα και προσβασιμότητα στο επίκεντρο

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό του «Εθελοντούμε» είναι η έμφαση στην προάσπιση των δικαιωμάτων. Ο φορέας δηλώνει ότι παρέχει ενημέρωση και καθοδήγηση σε περιπτώσεις παραμέλησης, κακοποίησης ή παραβίασης δικαιωμάτων, ενώ στην ιστοσελίδα του συγκεντρώνει χρήσιμες πληροφορίες για αρμόδιες αρχές, νομοθεσία και διαθέσιμες γραμμές βοήθειας.

Η προσβασιμότητα αντιμετωπίζεται επίσης ως δικαίωμα και όχι ως πρόσθετη παροχή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη ανάδειξη της πρωτοβουλίας «Χωρίς Εμπόδια», που χαρτογραφεί περιστατικά παράνομου παρκαρίσματος σε ράμπες, πεζοδρόμια και διαβάσεις. Παράλληλα, ακόμη και ο επίσημος ιστότοπος του φορέα έχει σχεδιαστεί με στόχο συμμόρφωσης στις οδηγίες WCAG 2.2 επιπέδου AA, με πλοήγηση μέσω πληκτρολογίου, ρυθμίσεις αντίθεσης και άλλες δυνατότητες προσβασιμότητας.

Δράσεις που φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά

Η συμπερίληψη αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν βιώνεται στην πράξη. Στις δράσεις που παρουσιάζει το «Εθελοντούμε» περιλαμβάνονται πρωτοβουλίες ενημέρωσης για την αναπηρία, εκδηλώσεις πολιτισμού και δημιουργικής έκφρασης, δράσεις προσβασιμότητας και προγράμματα που απευθύνονται σε παιδιά και οικογένειες. Στο αρχείο των δράσεων συναντάμε, μεταξύ άλλων, τη «Μουσική και Παραμύθια», τη δράση «Μια τσάντα γεμάτη για όλα τα παιδιά» και πρωτοβουλίες ενημέρωσης και αποδοχής της αναπηρίας.

Η αξία αυτών των πρωτοβουλιών βρίσκεται και στη δυνατότητα συνάντησης ανθρώπων με διαφορετικές εμπειρίες. Η ενημέρωση για την αναπηρία γίνεται έτσι περισσότερο βιωματική. Παιδιά, γονείς, εθελοντές και πολίτες έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν διαφορετικές ανάγκες, να συζητήσουν και να αναπτύξουν μεγαλύτερη ενσυναίσθηση.

Εικόνα 2: Δράση ενημέρωσης και συμπερίληψης του Συλλόγου Εθελοντούμε για παιδιά και άτομα με αναπηρία.

Στήριξη και στις οικογένειες και στους φροντιστές

Πίσω από την καθημερινότητα ενός παιδιού, εφήβου ή ενήλικα με αυξημένες ανάγκες υποστήριξης βρίσκεται συχνά μια οικογένεια που χρειάζεται και η ίδια καθοδήγηση και ενδυνάμωση. Για τον λόγο αυτό το «Εθελοντούμε» περιλαμβάνει στις δράσεις του συμβουλευτική, ψυχοκοινωνική υποστήριξη και ομάδες αλληλοϋποστήριξης για γονείς και φροντιστές. Στις τρέχουσες δράσεις του αναφέρονται, μεταξύ άλλων, ομάδα ψυχικής υποστήριξης, το «IN HARMONIA» με μηνιαίες συναντήσεις γονέων και φροντιστών με ψυχολόγο και κοινωνική λειτουργό, καθώς και ψυχόδραμα για παιδιά και εφήβους.

Έτσι, η οικογένεια δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως συνοδός του ωφελούμενου, αλλά ως μέρος ενός ευρύτερου δικτύου φροντίδας που επίσης χρειάζεται ενημέρωση, χώρο έκφρασης και πρακτική υποστήριξη.

Η δύναμη του εθελοντισμού και της κοινότητας

Ο εθελοντισμός βρίσκεται ήδη στο όνομα του «Εθελοντούμε» και αποτελεί βασικό στοιχείο της ταυτότητάς του. Σύμφωνα με τα στοιχεία που εμφανίζονται στην επίσημη ιστοσελίδα, στις 18 Σεπτεμβρίου 2026 ο φορέας κατέγραφε 1.240 μέλη, 30 εθελοντές, 122 ωφελούμενους και 100 δράσεις μέσα στα τρία χρόνια λειτουργίας του.

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν και κάτι ευρύτερο. Μια οργάνωση κοινωνικής φροντίδας δεν συγκροτείται μόνο από τις υπηρεσίες που παρέχει, αλλά και από την κοινότητα που δημιουργείται γύρω της. Η συμμετοχή εθελοντών, μελών, επαγγελματιών και συνεργαζόμενων φορέων μπορεί να πολλαπλασιάσει τον κοινωνικό αντίκτυπο μιας δράσης και να φέρει τα ζητήματα αναπηρίας και συμπερίληψης στον δημόσιο διάλογο.

Διαφάνεια και λογοδοσία

Για κάποιον που σκέφτεται να στηρίξει μια κοινωνική οργάνωση, η διαφάνεια έχει ιδιαίτερη σημασία. Το «Εθελοντούμε» διαθέτει ειδική ενότητα στην οποία δημοσιεύονται οικονομικά στοιχεία και ετήσιοι απολογισμοί. Αυτή τη στιγμή είναι διαθέσιμοι οικονομικοί απολογισμοί για το 2024 και το 2025, καθώς και ετήσιος και καλλιτεχνικός απολογισμός δράσεων.

Η δυνατότητα του πολίτη να γνωρίζει πώς αξιοποιούνται οι πόροι αποτελεί σημαντικό μέρος μιας σχέσης εμπιστοσύνης ανάμεσα στην κοινωνία και έναν μη κερδοσκοπικό φορέα.

Πως μπορείς να βοηθήσεις

Υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι να στηρίξεις το έργο του «Εθελοντούμε». Μπορείς να γίνεις εθελοντής ή μέλος, συμμετέχοντας ενεργά στην κοινότητα και στις δράσεις του φορέα. Η ιδιότητα του μέλους είναι ανοιχτή σε ενήλικα άτομα που αποδέχονται τους σκοπούς του Συλλόγου, μεταξύ των οποίων άτομα με αναπηρία, γονείς, φροντιστές, επαγγελματίες και φίλοι.

Υπάρχει επίσης δυνατότητα οικονομικής ενίσχυσης, δωρεάς μέσα της πλατφόρμας της YouBeHero ή σε είδος —όπως υλικά εργαστηρίων, εξοπλισμός προσβασιμότητας και σχολικά είδη— ή εταιρικής χορηγίας συγκεκριμένου προγράμματος ή εκδήλωσης. Ο φορέας αναφέρει ότι οι δωρεές καταγράφονται και αποτυπώνονται στον ετήσιο απολογισμό του.

Η υποστήριξη, όμως, δεν χρειάζεται να είναι μόνο οικονομική. Η συμμετοχή σε δράσεις, η διάδοση αξιόπιστης ενημέρωσης για την αναπηρία και η καθημερινή διεκδίκηση ενός περισσότερο προσβάσιμου δημόσιου χώρου είναι επίσης τρόποι με τους οποίους περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να συμβάλουν σε μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς.